bonzai

Bonsai (ဘြန္ဇုိင္း)ဆုိတာ အ႐ိုင္းအတုိင္းဆုိ ေပရာေက်ာ္ျမင့္ႏုိင္တဲ့အပင္ေတြ၊ လူႀကီးလက္တစ္ ဖက္စာေလာက္လံုးပတ္ရွိႏုိင္တာေတြကို ဘူးေသး ေသးေလးထဲထည့္ၿပီး အပင္ေသးသြားေအာင္လုပ္ကာ အလွဆံုးျဖစ္ေအာင္စိုက္တဲ့ စိုက္ပ်ဳိးနည္းပညာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဘြန္ဇုိင္းပညာရပ္ဟာ ဂ်ပန္ယဥ္ေက်းမႈအတြက္ ႏူးညံ့တဲ့ ေဖာ္ျပခ်က္တစ္ခုလိုျဖစ္ေနၿပီး သူတုိ႔ေတြရဲ႕သဘာဝကို လွပမႈသာမက ပညာရပ္တစ္ခုသဖြယ္ သင္ၾကားေပးႏုိင္ေအာင္ ျပဳလုပ္ထားတဲ့ စိုက္ပ်ဳိးေရးပညာျဖစ္လာပါတယ္။ ဘြန္ဇုိင္း Bonsai ကို တ႐ုတ္စာလံုးျဖစ္တဲ့

Penjing (tray scenery) က ရယူၿပီး ၁၄ ရာစုက ေရွးေဟာင္းကဗ်ာတစ္ပုဒ္ထဲက စာသားျဖစ္ကာ ေရွးတုန္းကေတာ့ ဂုဏ္သေရႀကီးမားလြန္းသူေတြအတြက္ စိတ္အပန္းေျဖစရာ စိုက္ပ်ဳိးျခင္း ပညာရပ္ပါ။ ၁၈၆၈ ေနာက္ပိုင္းမွာ ဂ်ပန္ဟာတစ္ဦးတည္းရပ္တည္ေနတဲ့ သီးျခားႏုိင္ငံမဟုတ္ေတာ့ဘဲ အေနာက္တုိင္းနဲ႔ ဆက္ဆံလာတဲ့အခါ ဘြန္ဇုိင္းဟာ ဂုဏ္ယူဖြယ္ ဂ်ပန္အႏုပညာျဖစ္လာၿပီး ဝါသနာအရ သာမက Landscape ပိုင္းမွာပါ အႏုပညာအခင္းအက်င္းတစ္ခုလိုသဖြယ္ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဘြန္ဇုိင္း ပင္ေတြကိုျပပြဲလုပ္ၿပီး ျပသျခင္း၊ စိုက္ပ်ဳိးနည္းပညာမွ်ေဝျခင္း၊ အသင္းအဖြဲ႕ေတြဖြဲ႕ၿပီး ပညာခ်င္းဖလွယ္ျခင္းေတြ လုပ္လာၾကကာ စုိက္ပ်ဳိးနည္းပညာေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး စာအုပ္ေတြလည္း ထြက္လာပါၿပီ။ ျမန္မာပါးစပ္နဲ႔ ဘြန္ဇုိင္းလို႔ ထြက္သလို ဘန္ဇုိင္း၊ ဘြန္းဆုိင္းစသျဖင့္လည္း ထြက္ၾကပါတယ္။ trayscenery ဆိုၿပီး စာေပအရဘာသာျပန္သလို လြယ္လြယ္ေျပာရရင္ ဘူးေသးထဲကအပင္ႀကီးလို႔ ဆုိႏုိင္ပါတယ္။ ဂ်ပန္႐ိုးရာ ဗုဒၶဘာသာ zen ရဲ႕ လႊမ္းမိုးမႈမ်ားတဲ့ စိုက္ပ်ဳိးေရးပညာတစ္ခုျဖစ္ကာ Bonsai ဆုိတာ သစ္ပင္တစ္ခုရဲ႕ ပဥၥငါးပါးစလံုးကိုသဘာဝအတုိင္း ရွိေနေစၿပီး ဒါကိုပံုစံေသးေလး (သို႔) ပံုစံခြက္နဲ႔ ထည့္စိုက္တာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။

Bonsai-Montreal

ဘြန္နဲ႔ဇုိင္း

ဘြန္ဆုိတာ ပန္းကန္ (သုိ႔)ေဇာက္တိမ္တဲ့ ခြက္လို႔ အဓိပၸာယ္ရၿပီး ဇုိင္းကေတာ့ အပင္လို႔အဓိပၸာယ္ရွိပါတယ္။ ဘြန္ဇုိင္းဟာ က်ယ္ျပန္႔တဲ့ အႏုပညာတစ္ရပ္ ျဖစ္တာေၾကာင့္ ရွင္းျပမယ္ဆုိ စာအေတာ္ရွည္ႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ General ေလးေတြကို အထူးအႏွစ္ခ်ဳပ္ကာ ေဖာ္ျပေပးပါမယ္။

အခ်ိန္လည္းရမယ္၊ ဝါသ နာလည္းပါရင္ ဘြန္ဇုိင္းပညာရွင္ေတြ၊ ဘြန္ဇုိင္းစိုက္ပ်ဳိးျခင္းဆုိင္ရာ စာအုပ္ေတြလည္းအမ်ားႀကီးမို႔ Google မွာ Bonsai လုိ႔ ႐ိုက္ၿပီး ရွာၾကည့္ပါေနာ္။ အခုကေတာ့ ဘြန္ဇုိင္းကို ကိုယ္တုိင္စိုက္တာထက္ ဝယ္ယူၿပီးအိမ္မွာထားမယ့္သူေတြအတြက္ အထူးေဖာ္ျပေပးခ်င္ပါတယ္။ ဘြန္ဇုိင္းအပင္ေတြကို ဝယ္တဲ့အခါ အေရးႀကီးတာ ေစ်းမဟုတ္ဘဲ ဘယ္လိုထားမွာလဲ၊ Outdoor လား၊ indoor လားက အဓိကျဖစ္ပါတယ္။

bzai

ဝယ္ယူစဥ ္အေျခခံသိထားရမွာက...

(၁) စိုက္ရခက္ခဲတဲ့ အပင္ေတြဟာ အခုမွ ဘြန္ဇုိင္းကို စတင္ျမည္းစမ္းမယ့္သူေတြနဲ႔ မသင့္ေတာ္ပါဘူး။ ပံုမွန္ေလး ေရေလာင္း၊ ေျမၾသဇာထည့္၊ အကိုင္းညႇပ္ၿပီး အုိးလဲလြယ္မယ္ အပင္မ်ဳိးကိုပဲ ေရြးသင့္ပါတယ္။ (၂) ကိုယ္ဝယ္မယ့္ အပင္ဟာ အပူပိုင္းမွာႀကီးတဲ့ အပင္ေတြဆုိ အိမ္တြင္းမွာ စိုက္ရအဆင္ေျပေပမယ့္ တခ်ဳိ႕အပင္ေတြကေတာ့ အျပင္မွာ ေန၊ ေလ ထိမွ အဆင္ေျပမယ့္ outdoor အပင္ေတြက သီးသန္႔ရွိေန ပါတယ္။ လူႀကိဳက္မ်ားတဲ့ အပင္ေတြကေတာ့ (၁) ေဆာင္းရာသီမွာ အေရာင္ေျပာင္းတဲ့ ထင္းရွဴး (Pines) ေမပယ္လ္ (Maples) (၂) အပြင့္ပြင့္တဲ့ အပင္ေတြထဲမွာဆုိ ခ်ယ္ရီ (Cherry) နဲ႔ ဆီး (Plum) (၃) အပြင့္ ေရာ၊ အသီးပါဆို ဥသွ်စ္ပင္(Quince) ၊ တည္ (တယ္)ပင္ (Persimmon) တုိ႔ပဲျဖစ္ပါတယ္။ (၃) အပင္ေတြမွာ မတူတဲ့မ်ဳိးစိတ္(species) ေတြရွိၿပီး (species) ေတြအလိုက္ ဂ႐ုစိုက္ပံု ကြာျခားလြန္းတာေၾကာင့္ မ်ဳိးစိတ္အလိုက္ caring ပိုင္းကို အေသ အခ်ာေလ့လာဖို႔လိုပါတယ္။ (၄) ဘြန္ဇုိင္းေတြဟာ အသက္အလုိက္အိုးလဲေပးဖို႔လိုတာေၾကာင့္ ကိုယ္ဝယ္ထားတဲ့ အပင္ရဲ႕အသက္မျပည့္ေသးရင္ အုိးလဲဖို႔ မလိုတာေၾကာင့္ ဝယ္ယူစဥ္မွာ အိုးကိုေသခ်ာစစ္ပါ။

သိထားသင့္တဲ့ လအလိုက္ ဂ႐ုစိုက္ရမယ့္ Bonsai Calendar

ဒီ Bonsai Calendar ဟာ  Outdoor Bonsai ေတြအတြက္ ပိုၿပီးပါရွိပါတယ္။

ဇန္နဝါရီလ

(၁) ေဆာင္းရာသီမွာေတာ့ အေအးဒဏ္ကေန ဘြန္ဇုိင္းပင္ေတြကို ကာကြယ္ေပးဖို႔ အေရးႀကီးၿပီး ကာကြယ္ေပးႏုိင္တဲ့ သစ္ရြက္တု၊ ေရျမႇဳပ္စတာေတြနဲ႔ကာထား ပါ။ (၂) ရြက္ေဟာင္းေၾကြတတ္တဲ့ ဝက္သစ္ခ်ပင္လို အပင္မ်ဳိးကို အင္းဆက္ေဘးမွ ကာကြယ္ပါ။

ဖေဖာ္ဝါရီလ

(၁) အင္းဆက္ေတြရဲ႕ အႏၲရာယ္ကို အၿမဲေစာင့္ၾကည့္ ေပးပါ။ (၂) Outdoor Bonsai ေတြကို ေရနည္းနည္းပဲေလာင္းေပးပါ။

မတ္လ

(၁) ရြက္ေဟာင္းေၾကြတဲ့ ေဆာင္းဦးရြက္ေၾကြ အပင္ (Ulmus) တုိ႔လို အပင္ ေတြကို ထပ္မံစိုက္ဖို႔ လိုပါ တယ္။ (၂) အေအးဒဏ္ကို ကာကြယ္ႏုိင္ၿပီျဖစ္တာ ေၾကာင့္ ကာထားတဲ့အရာ ေတြကို ကိုယ့္ႏုိင္ငံရဲ႕ ရာသီဥတုအေျခအေနအေပၚမူတည္ၿပီး မတ္လေႏွာင္းပိုင္းမွာ ဖယ္ပါ။ (၃) ထင္း႐ွဴးပင္ေတြကိုေတာ့ မတ္လေႏွာင္းပိုင္းမွာ အိုးအသစ္လဲပါ။

b22

ဧၿပီလ

(၁) ဒီအခ်ိန္ဟာ အပင္သစ္စိုက္သင့္တဲ့ အခ်ိန္ျဖစ္ကာ ဝက္သစ္ခ်ပင္ေတြကို အျမန္ျပန္စုိက္ဖို႔ လိုပါတယ္။ (၂) အပင္သန္ဖို႔ ေျမၾသဇာျပန္ထည့္ပါ။ အပင္ေတြသဖို႔ အခ်ိန္ေကာင္းျဖစ္သလို အကိုင္းခ်ဳိင္တာ၊ အုိးအသစ္လဲတာေတြလည္းလုပ္ေပးပါ။ (၃) အပင္အေတာ္မ်ားမ်ားအတြက္ wiring စတင္ဖို႔ အခ်ိန္ျဖစ္ကာ တခ်ဳိ႕အပင္ေတြရဲ႕ ႀကီးထြားခ်ိန္ျမန္ဆန္ ခ်ိန္ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္ wiring ကို အေခါက္ထဲမထည့္မီ စစ္ေဆးၾကည့္ပါ။

ေမလ

(၁) စိုက္ထားတာ အရွိန္ရေနၿပီျဖစ္တဲ့ ဝက္သစ္ခ်ပင္ေတြကို Trained လုပ္ဖို႔ အခ်ိန္ေရာက္ၿပီျဖစ္သလို အိုးပါလဲေပးပါ။ (၂) ေျမၾသဇာထည့္တဲ့ အဆင့္ဟာ ဒီအခ်ိန္အေရးႀကီးဆံုးပါ။

ဇြန္လ

(၁) ပံုမွန္ေလးအခ်ိန္ေပးၿပီး အကိုင္းခ်ဳိင္ေပးပါ။ (၂) ႀကီးမားသန္မာမႈရွိမရွိ ပင္စည္နဲ႔အကိုင္းေတြ ထူလာ၊ မလာကိုၾကည့္ၿပီးဆံုးျဖတ္ပါ။

ဇူလိုင္လ

နည္းနည္းပူလာၿပီမုိ႔ ေရပမာဏကို အၿမဲၾကည့္ပါ။

ၾသဂုတ္လ

(၁) ထင္း႐ွဴးပင္ေတြကို အိုးလဲဖို႔ အခ်ိန္ေကာင္းပါ။ (၂) ပိုးေကာင္နဲ႔ အင္းဆက္ေတြကို အေသအခ်ာၾကည့္ပါ။

စက္တင္ဘာလ

(၁) သစ္ပင္အသစ္အတြက္ အေစ့ရွာဖို႔ အခ်ိန္ေကာင္းပါ။ (၂) ေဆာင္းရာသီမေရာက္မီ ေျမၾသဇာထည့္ေပးမွသာလာမယ့္ ေဆာင္းတြင္းရဲ႕ အေအးဒဏ္အတြက္ အပင္သန္ၿပီး ကိုင္းမာေနမွာျဖစ္ပါတယ္။

ေအာက္တုိဘာလ

ေဆာင္းရာသီအပင္ေတြရဲ႕ အလွဆံုးအခ်ိန္ပါ။ ညေတြမွာ ေအးစျပဳၿပီမို႔ အေအးဒဏ္ကာကြယ္ဖို႔ လုပ္ပါ။

ႏုိဝင္ဘာလ

အေအးပိုလာၿပီျဖစ္တာေၾကာင့္ အပင္ေတြအေအးဒဏ္ေၾကာင့္ အရြက္ပုပ္တာ၊ အျမစ္ပုပ္တာေတြ မျဖစ္ေအာင္ ဂ႐ုစိုက္ေပးပါ။

ဒီဇင္ဘာလ

ဒီဇင္ဘာလမွာ မုိးေရမထိတာၾကာၿပီျဖစ္တာေၾကာင့္ ေရလိုသလား၊ မလိုသလား အထူးေစာင့္ ၾကည့္ပါ။ ဘြန္ဇုိင္းပင္ေတြ ဝယ္တဲ့အခါ indoor နဲ႔ outdoor မစြဲတတ္ရင္ ေယဘုယ်ဥပမာက .... Indoor Bonsai (၁) Ficus bonsai (သဖန္း) (၂) Jade bonsai (ေက်ာက္စိမ္း) (၃) Carmona bonsai (လက္ဖက္မ်ဳိးဝင္အပင္) (၄) Ligustrum bonsai (ၿခံစည္း႐ိုးပင္) (၅) Ulmus bonsai (ေဆာင္းရြက္ေၾကြ အမ်ဳိးအစားအပင္) Outdoor Bonsai (၁) Ulmus bonsai (၂) Zelkova bonsai (ေဆာင္းရြက္ေၾကြ မ်ဳိးစိတ္ကြဲ) (၃) Ligustrum bonsai (ၿခံစည္း႐ုိးပင္) (၄) Acer bonsai (ဂ်ပန္ေမပယ္လ္ပင္) (၅) Juniperus bonsai (ထင္း႐ွဴးတစ္မ်ဳိး) (၆) Pine trees bonsai (ထင္း႐ွဴး) ဘြန္ဇုိင္းရဲ႕ အစဟာ ဒီေလာက္မ်ားေနပါၿပီ။ ေနာက္ထပ္အေရးႀကီးတာေတြက ေျမၾသဇာေကြၽးျခင္း၊ ေရေလာင္းျခင္း၊ အကိုင္းခ်ဳိင္ျခင္းနဲ႔ အုိးသစ္လဲျခင္းတုိ႔ျဖစ္တာေၾကာင့္ ေနာက္လမွပဲဆက္လက္ေဖာ္ျပေပးသြားပါမယ္။

Anada

Go to top